จิตกว้างเหมือนธาตุ รองรับสิ่งกระทบโดยไม่ปล่อยให้ความพอใจและไม่พอใจครอบงำ

MN 62 บอกตรงให้เจริญภาวนาเสมอด้วยธาตุทั้งห้า และกล่าวถึงผัสสะที่น่าพอใจ–ไม่น่าพอใจไม่ตั้งอยู่ครอบงำจิต ส่วนคำว่า “เปลี่ยนความเข้าใจเรื่องธาตุให้เป็นความสามารถรองรับ” และ “สร้างพื้นที่ก่อนเลือกกรรมฐาน” เป็นภาษาอธิบายหน้าที่ของลำดับในหลักสูตร

MN 62 ในช่วงอุปมาธาตุไม่ได้แจกแจงกระบวนการเป็นสี่กล่องตามนี้ กรอบกระทบ–รู้สึก–เข้าครอบครอง–ตอบสนองเป็นเครื่องมือของหลักสูตรเพื่อแสดงจุดฝึก โดยต้องไม่แทนคำอธิบายปฏิจจสมุปบาทหรืออภิธรรมทั้งหมด

อย่าถือว่าดินใช้กับคำตำหนิ น้ำใช้กับเรื่องค้าง ไฟใช้กับข้อมูล และอากาศใช้กับตัวตนอย่างตายตัว การเลือกหนึ่งอุปมาในแบบฝึกเป็นเครื่องมือทดลองของหลักสูตร ต้องตรวจจากผลจริงว่า สติ ความชัด ความไม่เบียดเบียน และความรับผิดชอบเพิ่มขึ้นหรือไม่

อุปมาใช้สิ่งสะอาด–ไม่สะอาดเพื่อแสดงความไม่รังเกียจของธาตุ ไม่ควรนำไปติดป้ายบุคคล กลุ่มคน ร่างกายผู้ป่วย หรือความแตกต่างของมนุษย์ว่าเป็น “ของสกปรก” จุดฝึกอยู่ที่ปฏิกิริยาของจิต ไม่ใช่การลดคุณค่าผู้อื่น

อย่าวัดจาก “ฉันไม่โกรธเลย” เพียงอย่างเดียว ให้วัดว่ารู้เร็วขึ้นหรือไม่ มีช่วงหยุดมากขึ้นหรือไม่ คำพูดและการกระทำเบียดเบียนลดลงหรือไม่ กลับมาชัดได้เร็วขึ้นหรือไม่ และยังสามารถแก้ปัญหาหรือตั้งขอบเขตอย่างรับผิดชอบได้หรือไม่